Κάθε φθινόπωρο, τα κουνούπια Culex, ο κύριος φορέας του ιού του Δυτικού Νείλου στις Ηνωμένες Πολιτείες, μπαίνουν σε χειμερία νάρκη καθώς οι ώρες της ημέρας μειώνονται. Ωστόσο, μια νέα μελέτη διαπίστωσε ότι ακόμη και τα φώτα της αυλής μπορούν να καθυστερήσουν τον ύπνο αυτών των κουνουπιών, δίνοντάς τους περισσότερες ευκαιρίες να τσιμπήσουν.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο *Journal of Insect Physiology*, δείχνει ότι το τεχνητό φως τη νύχτα διαταράσσει σοβαρά την ικανότητα των κουνουπιών να εισέρχονται σε χειμερία νάρκη, ενδεχομένως παρατείνοντας την περίοδο της ασθένειας καθώς οι πόλεις γίνονται πιο φωτεινές. Αυτή η μελέτη είναι πολύ συναρπαστική, δήλωσε η Dina Fonseca του Πανεπιστημίου Rutgers.
Καθώς φτάνει το φθινόπωρο, οι προνύμφες κουνουπιών εκκολάπτονται και γίνονται ενήλικες, αποθηκεύοντας ενεργά ενέργεια και προετοιμάζοντας τα κουνούπια να περάσουν τον χειμώνα σε δροσερά, σκοτεινά μέρη, όπως υπόγεια και σπηλιές. Οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και καιρό ότι οι μειωμένες ώρες ημέρας αποτελούν βασικό σήμα για τα κουνούπια ώστε να εισέλθουν σε χειμερία νάρκη, μια κατάσταση γνωστή ως διάπαυση.
Πρώιμες εργαστηριακές μελέτες έχουν δείξει ότι το τεχνητό φως χαμηλής έντασης μπορεί να επηρεάσει τα κουνούπια και να καθυστερήσει τη διάπαυση. Συμβαίνει, λοιπόν, το ίδιο φαινόμενο στα πιο σύνθετα περιβάλλοντα των πόλεων;
Για να βρουν την απάντηση, οι ερευνητές τοποθέτησαν μικρά δοχεία για την εκτροφή προνυμφών κουνουπιών στις αυλές των κατοίκων στο Κολόμπους του Οχάιο. Μερικά τοποθετήθηκαν ακριβώς κάτω από τα υπάρχοντα εξωτερικά φώτα, ενώ άλλα ήταν κρυμμένα σε φυσικά σκοτεινές γωνίες των ίδιων αυλών. Αφού οι προνύμφες εξελίχθηκαν σε ενήλικες, οι ερευνητές συνέλεξαν αυτά τα δοχεία για να ελέγξουν εάν τα κουνούπια στο εσωτερικό είχαν εισέλθει σε διάπαυση ή βρίσκονταν ακόμα στην ενεργό, αιμοσιδηροτροφική και αναπαραγωγική τους φάση.
Η μελέτη έδειξε ότι τον Σεπτέμβριο, το ποσοστό των κουνουπιών που εκτρέφονταν υπό φως και εισέρχονταν σε διάπαυση ήταν περίπου το ένα τέταρτο αυτού των κουνουπιών στο σκοτάδι. Μέχρι τον Οκτώβριο, η αντίθεση έγινε ακόμη πιο έντονη: κάθε κουνούπι στο σκοτάδι εισήλθε σε διάπαυση, ενώ το 59% των κουνουπιών που εκτέθηκαν στο φως παρέμειναν ενεργά.
«Η φωτορύπανση έχει πολύ ισχυρότερη ανασταλτική επίδραση στη χειμερία νάρκη από ό,τι η θερμοκρασία», δήλωσε η Lydia Fyie του Πανεπιστημίου του Μέιν, κύρια συγγραφέας της μελέτης. «Ακόμα και επίπεδα φωτός μόλις 0,87 lux (περίπου ισοδύναμα με το φως των αστεριών τη νύχτα) ήταν αρκετά για να προκαλέσουν τη δραστηριότητα των κουνουπιών. Εάν τα κουνούπια παραμείνουν ενεργά για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, θα έχουν περισσότερες ευκαιρίες να προσβληθούν και να μεταδώσουν ασθένειες. Αυτό σημαίνει επίσης ότι περισσότερα κουνούπια μπορεί να αναπαραχθούν πριν από τον χειμώνα, οδηγώντας σε μεγαλύτερο πληθυσμό κουνουπιών την επόμενη άνοιξη και σε μεγαλύτερο πληθυσμό καθ' όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού».
Ωστόσο, η Fonseca επισημαίνει έναν βασικό περιορισμό της μελέτης: δεν χρησιμοποίησε κουνούπια που πιάστηκαν άγρια, αλλά έναν πληθυσμό κουνουπιών Culex που εκτράφηκε σε εργαστήριο, ο οποίος έχει εκτραφεί για πολλές γενιές υπό τεχνητές συνθήκες και μπορεί να εμφανίσει διαφορετικές αντιδράσεις. Αναγνωρίζει, ωστόσο, ότι τα άγρια κουνούπια Culex είναι πολύ μη συνεργάσιμα σε τεχνητά περιβάλλοντα, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε έρευνα σε αυτά στο εργαστήριο.
Οι ερευνητές λένε ότι το επόμενο βήμα θα είναι η διεξαγωγή μακροπρόθεσμης εποχιακής παρακολούθησης των πληθυσμών άγριων κουνουπιών σε περιβάλλοντα με έντονο και χαμηλό φωτισμό, παρακολουθώντας τις αλλαγές στην έναρξη και το τέλος της διάπαυσής τους κατά τη διάρκεια πολλών ετών.
«Υπάρχουν ολοένα και περισσότερες ενδείξεις ότι το νυχτερινό φως έχει σημαντικό αντίκτυπο στη βιολογία και τη συμπεριφορά των κουνουπιών», λέει η Katie Westby του Πανεπιστημίου Washington στο Σεντ Λούις. «Πόσα κουνούπια θα παρατείνουν την ενεργό τους περίοδο και τι σημαίνει αυτό για τη διαχείμασή τους, παραμένει ένα ανοιχτό ερώτημα».
